| Imię i nazwisko | Dafydd Williams |
| Data urodzenia | 16.05.1954 |
| Narodowość | CAN |
| Agencja Kosmiczna | Canadian Space Agency (CSA) |
| Status | Na emeryturze |
| Typ astronauty | Rządowa agencja |
| Wikipedia | https://en.wikipedia.org/wiki/Dafydd_Williams |
**Dane osobiste:** Dave Williams urodził się 16 maja 1954 roku w Saskatoon w prowincji Saskatchewan. Jest żonaty i ma dwoje dzieci. Lubi latać, nurkować, wędrować, żeglować, pływać kajakiem i canoe oraz uprawiać narciarstwo zjazdowe i biegowe. **Wykształcenie:** Uczęszczał do szkoły średniej w Beaconsfield w prowincji Quebec. W 1976 roku ukończył McGill University w Montrealu, uzyskując tytuł licencjata nauk ścisłych ze specjalizacją w biologii. W 1983 roku na tej samej uczelni zdobył tytuł magistra fizjologii, stopień doktora medycyny oraz tytuł magistra chirurgii. W 1985 roku ukończył specjalizację z medycyny rodzinnej na University of Ottawa. Następnie odbył rezydenturę z medycyny ratunkowej na University of Toronto i w 1988 roku uzyskał stypendium Royal College of Physicians and Surgeons of Canada. Jest członkiem Royal College of Physicians and Surgeons of Canada oraz College of Family Physicians of Canada. **Przynależność zawodowa:** Należy do College of Physicians of Ontario, Ontario Medical Association, Canadian Association of Emergency Physicians, Undersea and Hyperbaric Medicine Society oraz Aerospace Medical Association. W przeszłości był związany m.in. z Society for Neuroscience, New York Academy of Science i Montreal Physiological Society. **Wyróżnienia:** Za działalność na rzecz Royal Life Saving Society of Canada otrzymał Commonwealth Certificate of Thanks (1973) i Commonwealth Recognition Award (1975). Do jego nagród akademickich należą stypendia A.S. Hill (1980) i Waltera Hoare’a (1981) oraz J.W. McConnell Award (1981–1983), przyznane przez McGill University. W latach 1982–1983 otrzymał tytuły Faculty Scholar i University Scholar tej uczelni. W 1983 roku wyróżniono go nagrodą z psychiatrii, Wood Gold Medal oraz wpisem na listę dziekańską Wydziału Fizjologii za badania podyplomowe. W konkursie University of Toronto Emergency Medicine Research Papers Program zdobywał drugie miejsce w latach 1986, 1987 i 1988. Otrzymał również NASA Space Flight Medal (1998), Melbourne W. Boynton Award (1999), brązowy medal Ramon y Cajal Institute of Neurobiology Hiszpańskiej Krajowej Rady ds. Badań Naukowych za wkład w rozwój neuronauki podczas misji STS-90 (1999), Rotary National Award for Space Achievement (2000) oraz NASA Outstanding Leadership Medal (2002). W 2002 roku został patronem International Life Saving Federation, rzecznikiem Life Saving Society Canada i honorowym ambasadorem SmartRisk Foundation. W 2003 roku otrzymał nagrodę za szczególne osiągnięcia zawodowe Dyrekcji Nauk Kosmicznych i Biologicznych NASA Johnson Space Center za wdrożenie programu automatycznych defibrylatorów zewnętrznych, który uratował kilka osób. W 2004 roku University of Saskatchewan przyznał mu honorowy tytuł doktora prawa. **Doświadczenie:** Williams rozpoczął studia podyplomowe z zaawansowanej fizjologii bezkręgowców w Friday Harbor Laboratories przy University of Washington w Seattle. Później zainteresował się neurofizjologią kręgowców. Przygotowując pracę magisterską, prowadził badania podstawowe nad wpływem hormonów steroidowych nadnerczy na regulację cyklu snu i czuwania. W laboratoriach neurofizjologicznych Allan Memorial Institute for Psychiatry uczestniczył także w badaniach klinicznych nad wolnymi potencjałami w ośrodkowym układzie nerwowym. Jego badania kliniczne w medycynie ratunkowej obejmowały ocenę skuteczności wstępnego szkolenia z resuscytacji krążeniowo-oddechowej i trwałości nabytych umiejętności, przeżywalności pacjentów po pozaszpitalnym zatrzymaniu krążenia, wczesnego rozpoznawania urazów wysokiego ryzyka oraz skuteczności szczepień przeciw tężcowi u osób starszych. W 1988 roku Williams rozpoczął pracę jako lekarz medycyny ratunkowej w Department of Emergency Services ośrodka Sunnybrook Health Science Centre, a jednocześnie wykładał na Wydziale Chirurgii University of Toronto. Zasiadał w komitecie ds. wykorzystania lotniczego pogotowia ratunkowego przy Ministerstwie Zdrowia Ontario — najpierw jako akademicki lekarz medycyny ratunkowej, a później jako przedstawiciel lekarzy pracujących w placówkach lokalnych. Prowadził też szkolenia z resuscytacji kardiologicznej i pourazowej dla ratowników, personelu karetek, pielęgniarek, rezydentów i praktykujących lekarzy, współpracując z Canadian Heart and Stroke Foundation oraz American College of Surgeons. W latach 1989–1990 pracował jako lekarz medycyny ratunkowej w Emergency Associates of Kitchener, Waterloo oraz jako dyrektor medyczny Westmount Urgent Care Clinic. W 1990 roku wrócił do Sunnybrook, gdzie kierował programem zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych w stanach zagrożenia życia i koordynował podyplomowe szkolenie z medycyny ratunkowej. Następnie został dyrektorem Department of Emergency Services w Sunnybrook Health Science Centre oraz adiunktem chirurgii na University of Toronto. Obecnie jest profesorem wizytującym chirurgii na University of Toronto i McGill University. W czerwcu 1992 roku Kanadyjska Agencja Kosmiczna wybrała Williamsa spośród 5330 kandydatów do grona czterech osób, które rozpoczęły szkolenie astronautyczne. Po ukończeniu szkolenia podstawowego, w maju 1993 roku objął funkcję kierownika zespołu ds. misji i medycyny kosmicznej w kanadyjskim programie astronautycznym. Nadzorował wdrażanie działań z zakresu medycyny kosmicznej w projekcie CAPSULS, czyli symulacji warunków życia i pracy w przestrzeni kosmicznej. Podczas siedmiodniowej symulowanej misji, przeprowadzonej w ośrodku Defence R&D Canada w Toronto (dawniej DCIEM), kierował badaniem oceniającym wstępne szkolenie astronautów niemedycznych z resuscytacji oraz trwałość nabytych umiejętności. Był także członkiem załogi i jej lekarzem. W styczniu 1995 roku Williams został przyjęty do międzynarodowej grupy kandydatów NASA na astronautów-specjalistów misji. W marcu rozpoczął roczne szkolenie i ocenę w Johnson Space Center (JSC), które pomyślnie ukończył w maju 1996 roku. Następnie dołączył do oddziału ds. ładunków i warunków życia w Biurze Astronautów NASA. Reprezentował biuro m.in. w komisji ds. oceny instytucjonalnej JSC i komitecie oceniającym wartość naukową badań, a także w niezależnym zespole doradczym ds. systemu opieki zdrowotnej załóg Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, panelu JSC ds. ograniczeń radiacyjnych oraz pracach nad opracowaniem Human Research Facility. W kwietniu 1998 roku Williams uczestniczył w misji STS-90 jako specjalista misji 3 na pokładzie wahadłowca Columbia. Podczas 16-dniowego lotu Neurolab siedmioosobowa załoga brała udział w 26 eksperymentach z zakresu nauk biologicznych — zarówno jako badani, jak i operatorzy. Badania koncentrowały się na wpływie mikrograwitacji na mózg i układ nerwowy. Williams pełnił również funkcję lekarza załogi i inżyniera pokładowego podczas wznoszenia, a także przeszedł szkolenie do awaryjnych spacerów kosmicznych. Columbia 256 razy okrążyła Ziemię, pokonała ponad 10 milionów kilometrów i spędziła w kosmosie ponad 381 godzin. Od lipca 1998 do września 2002 roku Williams kierował Dyrekcją Nauk Kosmicznych i Biologicznych w Johnson Space Center w Houston. Był pierwszym obywatelem spoza Stanów Zjednoczonych, który objął wysokie stanowisko kierownicze w NASA. W 2001 roku przez sześć miesięcy pełnił równolegle funkcję pierwszego zastępcy administratora ds. zdrowia i bezpieczeństwa załóg w Biurze Lotów Kosmicznych w centrali NASA. Williams kontynuował szkolenie astronautyczne, by utrzymywać i rozwijać swoje umiejętności. W październiku 2001 roku uczestniczył w misji NEEMO 1, wspólnym przedsięwzięciu NASA i amerykańskiej Narodowej Służby Oceanicznej i Meteorologicznej (NOAA). Były to ćwiczenia szkoleniowe w Aquarius — jedynym na świecie podwodnym laboratorium badawczym. Podczas siedmiodniowej misji został pierwszym Kanadyjczykiem, który mieszkał i pracował zarówno w kosmosie, jak i pod wodą. W 2006 roku dowodził załogą NEEMO 9, misji poświęconej ocenie nowych sposobów udzielania pomocy medycznej w odległych lokalizacjach, takich jak te, z którymi można się zetknąć podczas długotrwałych lotów kosmicznych. Williams był specjalistą misji STS-118, trwającej od 8 do 21 sierpnia 2007 roku. Był to 119. lot wahadłowca, 22. lot na Międzynarodową Stację Kosmiczną i 20. misja wahadłowca Endeavour. Załoga dołączyła do stacji segment kratownicy, nowy żyroskop i zewnętrzną platformę do przechowywania sprzętu. Uruchomiła także system umożliwiający zadokowanym wahadłowcom pobieranie energii elektrycznej ze stacji, co pozwalało przedłużyć ich pobyt na orbicie. Williams uczestniczył w trzech z czterech spacerów kosmicznych — to największa liczba spacerów wykonanych przez jednego astronautę podczas pojedynczej misji. Spędził poza stacją 17 godzin i 47 minut, ustanawiając kanadyjski rekord. Endeavour dostarczył na stację 2280 kilogramów sprzętu i zaopatrzenia, a na Ziemię przywiózł 1800 kilogramów wyposażenia i używanego sprzętu. Misja STS-118 trwała 12 dni, 17 godzin, 55 minut i 34 sekundy; w tym czasie wahadłowiec pokonał w kosmosie 8,5 miliona kilometrów. Dave Williams zakończył czynną służbę astronauty 1 marca 2008 roku.