| Imię i nazwisko | Julie Payette |
| Data urodzenia | 20.10.1963 |
| Narodowość | CAN |
| Agencja Kosmiczna | Canadian Space Agency (CSA) |
| Status | Na emeryturze |
| Typ astronauty | Rządowa agencja |
| X | https://twitter.com/Astro_Payette |
| Wikipedia | https://en.wikipedia.org/wiki/Julie_Payette |
DANE OSOBOWE: Julie Payette urodziła się 20 października 1963 roku w Montrealu, w prowincji Quebec. Lubi biegać, jeździć na nartach i uprawiać sporty rakietowe, a także nurkować. Ma licencję pilota komercyjnego z uprawnieniami do pilotowania samolotów na pływakach. Biegle posługuje się francuskim i angielskim, zna też hiszpański, włoski, rosyjski i niemiecki. Gra na fortepianie i śpiewała z Orkiestrą Symfoniczną Montrealu, zespołem Piacere Vocale w Bazylei oraz Torontońską Orkiestrą Barokową Tafelmusik. WYKSZTAŁCENIE: Uczęszczała do szkół podstawowych i średnich w Montrealu. W 1982 roku uzyskała maturę międzynarodową (International Baccalaureate) w United World College of the Atlantic w Walii. W 1986 roku ukończyła z wyróżnieniem inżynierię elektryczną na Uniwersytecie McGilla w Montrealu, a w 1990 roku uzyskała tytuł magistra nauk stosowanych w dziedzinie inżynierii komputerowej na Uniwersytecie w Toronto. ORGANIZACJE: Jest członkinią Ordre des ingénieurs du Québec oraz Międzynarodowej Akademii Astronautyki. Zasiadała w zarządzie kanadyjskiego programu olimpijskiego Own the Podium. Była dyrektorką i powierniczką Lester B. Pearson United World College of the Pacific w Victorii w Kolumbii Brytyjskiej oraz członkinią zarządu Collège des administrateurs de sociétés Uniwersytetu Laval w Quebecu. W przeszłości była gubernatorką z nominacji rządu w Radzie ds. Badań Nauk Przyrodniczych i Inżynierii Kanady (NSERC). Należy do stowarzyszenia Les Amies d’affaires du Ritz. WYRÓŻNIENIA: W 1980 roku otrzymała jedno z sześciu kanadyjskich stypendiów umożliwiających naukę w Atlantic College w Walii. W latach 1982–1986 była laureatką stypendium Greville-Smith, najwyższego wyróżnienia dla studentów studiów licencjackich na Uniwersytecie McGilla, a w latach 1983–1986 — stypendystką wydziałową tej uczelni. W latach 1988–1990 otrzymywała stypendium podyplomowe NSERC i była stypendystką Massey College. W 1994 roku Kanadyjska Rada Inżynierów Zawodowych wyróżniła ją za wyjątkowe osiągnięcia młodej inżynierki. Dwukrotnie otrzymała NASA Space Flight Medal (1999 i 2009), a w 2010 roku — NASA Exceptional Service Medal. W 2001 roku została kawalerem Orderu Plejady Frankofonii, a w 2002 roku — Orderu Narodowego Quebecu. W 2009 roku otrzymała Distinguished Canadian Leadership Award Uniwersytetu Ottawskiego. Podczas ceremonii otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Vancouver w 2010 roku niosła flagę olimpijską. W tym samym roku otrzymała Złoty Medal Engineers Canada, najwyższe wyróżnienie Kanadyjskiej Rady Inżynierów Zawodowych, została przyjęta do Kanadyjskiej Galerii Sław Lotnictwa oraz mianowana Oficerem Orderu Kanady. DOKTORATY HONORIS CAUSA: Queen’s University (1999); Uniwersytet Ottawski (1999); Simon Fraser University (2000); Université Laval (2000); University of Regina (2001); Royal Roads University (2001); Uniwersytet w Toronto (2001); University of Victoria (2002); Nipissing University (2002); Uniwersytet McGilla (2003); Mount Saint Vincent University (2004); McMaster University (2004); University of Lethbridge (2005); Mount Allison University (2005); University of Alberta (2006); York University (2010); University of Waterloo (2010); Concordia University (2010); University of British Columbia (2010); Niagara University w USA (2011); Ryerson University (2011); Vancouver Island University (2012); Carleton University (2012). DOŚWIADCZENIE ZAWODOWE: Przed rozpoczęciem kariery w programie kosmicznym prowadziła badania nad systemami komputerowymi, przetwarzaniem języka naturalnego i automatycznym rozpoznawaniem mowy. Pracowała jako inżynierka systemowa w IBM Canada (1986–1988), asystentka naukowa na Uniwersytecie w Toronto (1988–1990), naukowczyni wizytująca w laboratorium badawczym IBM w Zurychu (1991) oraz inżynierka badawcza w BNR/Nortel w Montrealu (1992). W czerwcu 1992 roku Kanadyjska Agencja Kosmiczna wybrała ją spośród 5330 kandydatów do grona czterech astronautów. Po podstawowym szkoleniu w Kanadzie pracowała jako doradczyni techniczna przy Mobile Servicing System — zaawansowanym systemie robotycznym, który Kanada przekazała Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Przygotowując się do misji kosmicznej, uzyskała licencję pilota komercyjnego, uczyła się rosyjskiego i spędziła 120 godzin jako operatorka badawcza na pokładzie samolotów wykonujących loty paraboliczne. W kwietniu 1996 roku uzyskała kwalifikacje operatorki skafandra głębinowego przeznaczonego do pracy pod ciśnieniem jednej atmosfery. W lutym 1996 roku zdobyła uprawnienia wojskowego pilota-kapitana samolotu odrzutowego Tutor CT-114 „Snowbird” w bazie Kanadyjskich Sił Powietrznych w Moose Jaw w Saskatchewan. W 1997 roku uzyskała wojskowe uprawnienia do lotów według wskazań przyrządów. Wylatała ponad 1300 godzin. W latach 2000–2007 pełniła funkcję głównej astronautki Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej. W styczniu 2011 roku rozpoczęła staż badawczy jako stypendystka programu Public Policy Scholars w waszyngtońskim Woodrow Wilson International Center for Scholars. W październiku tego samego roku przyjęła stanowisko delegatki naukowej rządu Quebecu w Stanach Zjednoczonych. Pracowała w Waszyngtonie i pozostała członkinią kanadyjskiego korpusu astronautów. DOŚWIADCZENIE W NASA: W sierpniu 1996 roku rozpoczęła pracę w Centrum Kosmicznym im. Lyndona B. Johnsona NASA w Houston. W kwietniu 1998 roku ukończyła podstawowe szkolenie astronautyczne, po czym przydzielono ją do zespołu zajmującego się zagadnieniami technicznymi robotyki w Biurze Astronautów. Uczestniczyła w dwóch lotach kosmicznych — STS-96 (1999) i STS-127 (2009) — i spędziła w kosmosie ponad 611 godzin. Od września 1999 do grudnia 2002 roku reprezentowała korpus astronautów przy Europejskiej Agencji Kosmicznej i rosyjskiej agencji kosmicznej. Nadzorowała opracowywanie procedur, weryfikację sprzętu oraz przygotowanie urządzeń kosmicznych na potrzeby programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Pełniła również funkcję łączniczki kapsuły (CAPCOM) w Centrum Kontroli Misji w Houston, a podczas misji promu kosmicznego STS-121 była główną CAPCOM. Osoba na tym stanowisku odpowiada za całą komunikację między kontrolą naziemną a astronautami przebywającymi w kosmosie. LOTY KOSMICZNE: Od 27 maja do 6 czerwca 1999 roku uczestniczyła w misji STS-96 na pokładzie promu Discovery. Załoga jako pierwsza ręcznie zadokowała prom do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i dostarczyła jej cztery tony zaopatrzenia. Payette pełniła funkcję specjalistki misji, odpowiadała za systemy stacji, nadzorowała spacer kosmiczny i obsługiwała kanadyjskie ramię robotyczne Canadarm. W ciągu dziewięciu dni, 19 godzin i 13 minut prom okrążył Ziemię 153 razy, pokonując ponad sześć milionów kilometrów. Payette była pierwszą Kanadyjką, która uczestniczyła w misji montażowej ISS i weszła na pokład stacji. Od 15 do 31 lipca 2009 roku była inżynierką pokładową w załodze misji STS-127 na promie Endeavour, realizującej 29. lot wahadłowca na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Podczas tej misji, znanej również jako 2J/A, załoga ukończyła budowę japońskiego modułu eksperymentalnego Kibo, zainstalowała urządzenia naukowe na jego zewnętrznej platformie oraz dostarczyła stacji niezbędne części zamienne i akumulatory. Operacje robotyczne odbywały się niemal każdego dnia, a Payette obsługiwała wszystkie trzy ramiona: Canadarm promu, Canadarm2 stacji oraz specjalne japońskie ramię modułu Kibo. Podczas dokowania do ISS na pokładzie jednego połączonego statku kosmicznego przebywało jednocześnie 13 astronautów z pięciu krajów — był to rekord. Po raz pierwszy w historii w kosmosie znalazło się wówczas równocześnie dwoje Kanadyjczyków. Szesnastodniowa misja obejmowała pięć spacerów kosmicznych; prom pokonał 10,5 miliona kilometrów i 248 razy okrążył Ziemię.