Sonda ESCAPADE zmierza na Marsa po przelotach w pobliżu Ziemi
Dwa niewielkie satelity NASA kierują się ku Marsowi po wykonaniu przelotów w pobliżu Ziemi. Od ich startu minął niemal rok.
Gold, drugi z dwóch statków kosmicznych misji Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers (ESCAPADE), przeleciał w pobliżu Ziemi około godz. 6:00 czasu wschodniego 9 listopada. Zbliżył się do planety na około 1050 kilometrów. Nieco ponad 48 godzin wcześniej podobny manewr wykonał pierwszy statek, Blue, przelatując na wysokości około 1600 kilometrów.
Podczas obu przelotów statki zbudowane przez Rocket Lab uruchomiły silniki, wykorzystując efekt Obertha, by zwiększyć skuteczność manewru. Był to pierwszy przypadek, gdy statek kosmiczny NASA użył napędu podczas przelotu w pobliżu Ziemi, aby obrać kurs na Marsa.
"Po raz pierwszy NASA wykorzystała przelot w pobliżu Ziemi z użyciem napędu, aby skierować statek kosmiczny ku Marsowi. Manewr ten wykonaliśmy już dwukrotnie, bezbłędnie, w ciągu zaledwie dwóch dni" ? powiedziała w oświadczeniu agencji Asal Naseri, pełniąca obowiązki zastępczyni dyrektora lotu w wydziale heliofizyki NASA.
ESCAPADE obrała nietypową trasę na Marsa. Zamiast startować w krótkich oknach otwierających się mniej więcej co dwa lata, wystartowała w listopadzie ubiegłego roku podczas drugiego lotu rakiety New Glenn firmy Blue Origin. Przez niemal rok oba statki pozostawały w pobliżu punktu libracyjnego L2 układu Ziemia-Słońce, a następnie okrążyły Ziemię w ramach ostatniego manewru przed wyruszeniem na Marsa.
Trajektorię opracowała firma Advanced Space, by umożliwić starty misji marsjańskich poza tradycyjnymi oknami. "Ta metoda zapewnia elastyczność, umożliwiając start niemal w dowolnym momencie, a następnie wykorzystanie grawitacji Ziemi, by uzyskać przyspieszenie w kierunku Marsa, zamiast czekać co dwa lata na bezpośredni start, gdy planety znajdą się w odpowiednim położeniu" ? powiedział w oświadczeniu Jeff Parker z Advanced Space.
Realizacja takiej trajektorii wymagała precyzyjnego uruchomienia głównego silnika każdego statku podczas przelotu w pobliżu Ziemi. "Te odpalenia były równie kluczowe jak manewr wejścia na orbitę Marsa" ? powiedział Rob Lillis, główny badacz misji ESCAPADE, podczas spotkania Mars Exploration Program Analysis Group 9 listopada. "Z radością informuję, że przebiegły pomyślnie. Zostały wykonane perfekcyjnie".
Po manewrach oba statki znalazły się na trajektoriach prowadzących ku Marsowi. Dotarcie do planety, we wrześniu 2027 roku, zaplanowano w odstępie dwóch dni. Każdy statek wykona 11-minutowe odpalenie głównego silnika, aby wejść na orbitę, a następnie przeprowadzi manewr na zaplanowaną orbitę naukową.
Satelity będą badać pogodę kosmiczną na Marsie, analizując oddziaływanie wiatru słonecznego z magnetosferą i atmosferą planety. Początkowo będą obserwować ją z tej samej orbity, w odległości czasowej wynoszącej maksymalnie 30 minut, aby mierzyć zmiany pogody kosmicznej. Później przejdą na osobne orbity: jeden statek skupi się na napływającym wietrze słonecznym, a drugi na jego wpływie na Marsa.
ESCAPADE jest ostatnią niezrealizowaną jeszcze misją w programie NASA SIMPLEx (Small Innovative Missions for Planetary Exploration), wspierającym niskokosztowe misje badające planety. NASA wybrała ją do realizacji w 2019 roku wraz z dwiema innymi misjami programu: statkami Janus, które miały przelecieć w pobliżu asteroid, oraz sondą orbitalną Lunar Trailblazer.
NASA anulowała misję Janus w 2023 roku, ponieważ opóźnienia startu misji Psyche, w której Janus miał być ładunkiem dodatkowym, uniemożliwiły wykonanie planowanych przelotów w pobliżu asteroid. Sonda Lunar Trailblazer uległa awarii krótko po starcie w lutym 2025 roku. NASA oficjalnie zakończyła misję pięć miesięcy później, po nieudanych próbach jej odzyskania.
Dwie wcześniejsze misje SIMPLEx klasy cubesat, LunaH-Map i Q-PACE, również zakończyły się niepowodzeniem po starcie. NASA, powołując się na presję budżetową, nie ogłosiła naboru propozycji nowych misji SIMPLEx ani nie przedstawiła planów, by zrobić to w dającej się przewidzieć przyszłości.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś artykuł!
