Zarządzanie gospodarką orbitalną gdy przestrzeń kosmiczna staje się coraz bardziej zatłoczona
W najnowszym odcinku Space Minds, programu prowadzonego przez SpaceNews, rozmawia prowadzący David Ariosto z Chiara Manfletti, szefową Neuraspace oraz ekspertem ds. mobilności i napędu na Technische Universität München. Fajnie gościć cię w podcaście.
sponsorowane przez
Starlab Space to globalne, USA-prowadzone wspólne przedsięwzięcie i sieć partnerów, które gwarantuje stałą obecność ludzi na niskiej orbicie okołoziemskiej. Na czele stoi Voyager Technologies. Starlab to najnowocześniejsza komercyjna stacja kosmiczna w fazie rozwoju, integrująca dekady doświadczeń z ISS, projektowanie wspierane sztuczną inteligencją i globalne partnerstwa, tworząc platformę umożliwiającą skalowanie nauki i przemysłu w kosmosie. Od produkcji i badań biologicznych po zastosowania defensywne i międzynarodową współpracę, Starlab została zaprojektowana do praktycznej pracy, prawdziwych odkryć i stabilnej kontynuacji, umożliwiając płynne przejście od ISS do nowej ery komercyjnych stacji kosmicznych.
Transkrypcja
Ta transkrypcja została zredagowana dla jasności.
David Ariosto: Chiara Manfletti, jesteś dyrektorem generalnym Neuraspace i profesorem mobilności kosmicznej i napędu na Technische Universität München. Miło cię gościć w podcaście.
Chiara Manfletti: To przyjemność tu być, Davidie.
David Ariosto: Zaczynasz swoją karierę od napędu cieplejszych cieczy w Niemczech, potem trafiłaś do ESA, Europejskiej Agencji Kosmicznej, a stamtąd kierowałaś portugalską Narodową Agencją Kosmiczną, budując tę instytucję od podstaw. Z pewnością nie zwalniałaś tempa przez lata. Zastanawiam się, jak ludzie z branży kosmicznej, tacy jak ty, radzą sobie z tym wszystkim. Cieszę się, że znalazłaś czas dla nas.
Chiara Manfletti: Dziękuję.
David Ariosto: Teraz kierujesz Neuraspace. Nie ma lepszego momentu, by porozmawiać o tym, bo firma skupia się na problemie odpadów kosmicznych. Ale to zupełnie nowa faza: chodzi o przemianę samej gospodarki orbitalnej. Przechodzimy od skupienia na wynoszeniu na orbitę do logistycznego zarządzania orbitą, ryzykiem, deorbitacją i ogólnie tym, ile przedmiotów wysyłamy w górę. Zaczniemy od podstaw ? co dokładnie robisz?
Chiara Manfletti: Zgadza się. Neuraspace rozpoczęło od podejścia do odpadów, wprowadzając AI do oceny ryzyka, unikania kolizji i optymalizacji całego procesu. Z czasem, w miarę rozwoju firmy i powstania nowych przypadków użycia, przenosimy świadomość sytuacyjną w kosmosie w stronę zautomatyzowanych operacji i domene kosmicznej, która niesie ze sobą silniejsze aspekty obronne. Wszakże istotą jest to, że starty na orbitę muszą umożliwiać szersze spektrum operacji, a wówczas możliwości startowe będą ograniczone do bardziej rozbudowanych manewrów. Do tego dochodzimy.
David Ariosto: Mam na myśli, że nie chodzi o to, by ograniczać wpływ, iż Starship wchodzi na rynek, bo w 2026 roku będzie miało to istotny wpływ na krajobraz. Mamy nadal nacisk na start, ale Starship pokazuje, iż ładunek, który może zabrać, znacznie wzrośnie. Jak widzisz to z twojej perspektywy? Gdy ładunek jest większy, firmy takie jak SpaceX złożyły wnioski o 42 000 satelitów, Amazon Leo i wiele konstelacji jeszcze nieuzgodnione ? czy spodziewasz się, że wypełnienie orbit będzie rosnąć i wpłynie na decyzje firm? Czy to sprawiedliwe?
Chiara Manfletti: Zdecydowanie tak. Liczby rosną, a to oznacza, że kosmos staje się coraz istotniejszy ? firmy coraz częściej korzystają z danych i usług kosmicznych. Wyzwania naturalnie pojawiają się, ale wraz z nimi rośnie także zapotrzebowanie na nowe technologie, aby je rozwiązać. Nie chodzi już jedynie o konstelacje ? teraz mamy flotę, zarządzanie flotą i logistykę, co przypomina nam inne zadania ziemskie: nie wstawiasz po prostu ciężarówek na ulicę, lecz nimi zarządzasz, utrzymujesz i recycle'ujesz części. Musimy mieć pewność, że są gotowe do działania, prawda?
David Ariosto: Te ciężarówki na ulicy nie poruszają się z prędkością 17 500 mil na godzinę.
Chiara Manfletti: Nie, nie poruszają się tak szybko.
David Ariosto: Zrozumiałe. Jeżeli dwa ładunki zetkną się ze sobą, nie mamy efektu domina, który zdefiniuje pokolenia. To interesujące w kontekście Neuraspace, które znajduje się na skrzyżowaniu danych, AI i operacji orbitalnych. A ze względu na twoje algorytmy i sposób ich prowadzenia, czy rozmawiasz z ekspertami od bezpieczeństwa i czy wciąż widzisz miejsce dla ludzkiej oceny w systemie ruchu orbitalnego? Gdzie kończy się ludzka rola, jeśli w ogóle istnieje?
Chiara Manfletti: To proces, który będzie rozwijał się stopniowo. Nie przestaniemy mieć ludzi w pętli dzisiaj ani jutro, ale objętość danych nadchodzących będzie tak duża, że ręczne przetwarzanie przestanie wystarczać ? dlatego Neuraspace rośnie, dostarczając nie tylko dane o świadomości sytuacyjnej, lecz także automatyczny mechanizm decyzji, który wspiera człowieka. Teraz chodzi o augmentację człowieka. W pewnym momencie ludzie nie będą w stanie być wspierani z różnych perspektyw, i wtedy będziemy wprowadzać automatyzację, a nawet statki kosmiczne staną się autonomiczne. Już obserwujemy statki podejmujące decyzje o wykonywaniu zdjęć albo wysyłaniu danych ? i to rośnie. Oczywiście pojawiają się też kwestie geopolityczne.
David Ariosto: Oczywiście. Wspomniałaś Starlink, a ostatnio pojawiły się plany redukcji ponad 4 tys. satelitów Starlink na niższe orbity, ze względu na ryzyko kolizji i zatłoczenie. To sugeruje, że zarządzanie ruchem orbitalnym staje się coraz bardziej zautomatyzowane i oparte na algorytmach, a ludzie pozostają w tle, odgrywając rolę pomocniczą. Czy to robi na tobie wrażenie i zmienia twój pogląd na to, dokąd to wszystko zmierza?
Chiara Manfletti: Jestem optymistką, więc nie wpędza mnie to w strach, ale trzeba być ostrożnym. Jeśli mówimy o AI i decyzjach opartych na AI, zawsze pojawia się kwestia ich wyjaśnialności ? ktoś musi zrozumieć, dlaczego decyzja została podjęta w ten sposób. Dyskusje etyczne o tym, co możemy robić i czego nie powinniśmy robić z AI są istotne. To, co mnie ekscytuje, to fakt, że rośnie liczba obiektów na orbicie, bo operatorzy satelitów zaczynają ze sobą rozmawiać, a firmy jak Neuraspace starają się to wspierać w sposób zautomatyzowany. To nie jednorazowy eksperyment, a proces iteracyjny. Dobrym scenariuszem mogą być zasady ruchu drogowego, które umożliwiałyby AI?zdecydowane decyzje.
David Ariosto: Pamiętasz, jak rozmawiałem z Pete?em Wardenem, byłym dyrektorem NASA Ames, który współpracował z Google nad kwantowymi koncepcjami i ich zastosowaniem w kontroli ruchu powietrznego oraz w innych możliwościach? Uważam, że rozwijająca się zdolność w zakresie kwantów może w dłuższej perspektywie poszerzyć możliwości zarządzania ruchem orbitalnym i ograniczania ryzyka, dając operatorem wiele opcji. Jakie są twoje granice nauki i technologii kształtujące to przyszłe podejście?
Chiara Manfletti: W kontekście ruchu orbitalnego nie chodzi tylko o zarządzanie samym ruchem, lecz o to, że pojazdy staną się coraz bardziej autonomiczne. Wprowadzamy również cechy odporności i bezpieczeństwa, aby unikać kolizji, a celem jest maksymalizacja misji i oszczędność zasobów na orbicie. Badania prowadzone dziś polegają na stosowaniu różnych metod AI do identyfikowania wzorców zachowań obiektów na orbicie i przewidywania, jak mogą się one zachować w przyszłości. Wykorzystujemy mapowanie krajobrazu, by ocenić przyszłe scenariusze i prawdopodobne konfiguracje. Zwiększa się także moc obliczeniowa, a kwantowe obliczenia są testowane, aby przyspieszyć te procesy. Kwant i AI współpracują, by przyspieszyć tempo obliczeń niezbędnych do zarządzania ruchem orbitalnym.
David Ariosto: To prawie jak połączenie dwóch technologii w jeden kierunek.
Chiara Manfletti: Dokładnie. Wspomniałaś również Pete?a Wardena i ruch lotniczy ? spodziewam się podobnych postępów nie tylko w kosmosie, lecz także w dziedzinie UAV, która pozostaje daleka od uregulowania, co może prowadzić do problemów, zwłaszcza w kontekście mechaniki orbitalnej. Zastanowimy się, jak te dwa światy połączą się w przyszłości, aby uzyskać większą autonomię i skuteczniejsze zarządzanie ruchem orbitalnym. Mamy do czynienia z różnymi warstwami orbity ? LEO, GEO i inne ? i to dodaje złożoności.
David Ariosto: Istnieje dodatkowa warstwa w kontekście lądowych warstw i stratosfery, bo UAV i podobne systemy operują na wielu poziomach. Jak uwzględniasz luki w informacjach i to, czy twoje algorytmy mogą mieć braki w pozycjonowaniu, doradzaniu i ograniczaniu kolizji?
Chiara Manfletti: To jedno z najważniejszych pytań w dyskusjach o regulacjach. Obecnie pracujemy nad EU Space Act i nad tym, ile informacji trzeba udostępniać między operatorami; nakładanie pełnej jawności może nie zadziałać. Regulacje muszą być technologicznie agnostyczne, a platformy ? UAV i statki kosmiczne ? będą miały różne poziomy danych sensorycznych. Te, które będą otwarte i nieklasyfikowane, będą dostępne, a następnie wprowadzone będą krótszego zasięgu technologie wykrywania i unikania. To podejście stopniowe, które ma zapewnić bezpieczeństwo, nie tylko w kontekście kolizji, lecz także, by nikt nie zbliżał się zbyt blisko.
David Ariosto: Wspomnieliśmy EU Space Act ? idźmy dalej. To wciąż temat w toku i będziemy go śledzić w najbliższych miesiącach. Dzięki za rozmowę ? to była przyjemność.
Chiara Manfletti: Dziękuję za zaproszenie, David.
David Ariosto: Dziękuję. To było świetne.
Space Minds to nowy podcast audio-wideo SpaceNews, skupiający rozmowy z liderami, technologiami i możliwościami w kosmosie. Co tydzień prowadzi rozmowy z naukowcami, założycielami i ekspertami, aby rozmawiać o kosmosie, relacjonować wiadomości i inspirować entuzjastów. Dołącz do Davida Ariosto, Mike?a Grussa i zespołu SpaceNews w każdy czwartek.
Obserwuj nowy odcinek co tydzień na SpaceNews.com oraz na YouTube, Spotify i Apple.
Bądź na bieżąco ? podaj swój adres e-mail i otrzymuj wyłączny dostęp do każdego odcinka zaraz po publikacji!
"*" oznacza wymagane pola
Uwaga: Rejestrując się, wyrażasz zgodę na otrzymywanie komunikacji od SpaceNews i naszych partnerów.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś artykuł! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
