Znalezienie echa

Opieka zdrowotna w kosmosie ewoluuje. Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej astronauci już korzystają z ultradźwięków do monitorowania zdrowia, lecz dotąd polegali na wsparciu ekspertów na Ziemi w czasie rzeczywistym. Działa to dobrze na niskiej orbicie, jednak nie będzie możliwe w przypadku misji na Księżyc lub Marsa, gdzie występują opóźnienia komunikacyjne uniemożliwiające zdalne prowadzenie badań.

Na zdjęciu w tytule widać astronautkę ESA Sophie Adenot, która ćwiczy na EchoFinder?2, eksperyment prowadzony przez CNES i wspierany przez ESA. Sophie trenowała w Europejskim Centrum Astronautów ESA w Kolonii, w towarzystwie załogi NASA Crew-12, Jessiką Meir i Jackiem Hathawayem.

System łączy rzeczywistość rozszerzoną (AR) z algorytmami sztucznej inteligencji (AI), aby wykonywać skany ultradźwiękowe bez wsparcia z Ziemi ? to kluczowy krok w kierunku autonomii opieki zdrowotnej w kosmosie.

Ultradźwięki to jedno z najbardziej wszechstronnych narzędzi medycznych: są nieinwazyjne, lekkie i wolne od promieniowania, co czyni je idealnym narzędziem w warunkach kosmicznych. Ich prawidłowe wykorzystanie wymaga jednak specjalistycznej wiedzy.

Kampania lotów parabolicznych obejmowała test EchoFinder?2. Ujęcie: nowoczesna technika operacyjna.

Astronauta ESA Thomas Pesquet jako pierwszy użył systemu ECHO do ustawiania sondy według wskazówek podczas misji Proxima. Dzięki temu możliwe stało się zdalne obrazowanie medyczne i odbieranie wysokiej jakości obrazów w czasie rzeczywistym. Od uruchomienia w 2017 roku system wspierał badania, takie jak Vascular Echo/Vascular Ageing, Myotones i CIPHER, poszerzając wiedzę o wpływie lotów na ludzkie ciało.

EchoFinder-2 reprezentuje kolejny krok naprzód. Przed lotem ekspert ultrasonografii generuje bazę danych dla każdego astronauta, zapisując precyzyjne położenie i orientację sondy względem wybranych organów. Punkty odniesienia są zapisywane i przekazywane na Stację Kosmiczną.

Ustawienie jest proste: badany leży na plecach z markerem na klatce piersiowej, a operator używa interfejsu AR do prowadzenia sondy.

Podczas misji na orbicie astronauta korzysta z tabletu z oprogramowaniem EchoFinder, kamerą i znacznikami QR zamocowanymi do sondy i klatki piersiowej. Program na ekranie wyświetla wirtualne kształty ? niebieskie kule dla bieżącej pozycji sondy i pomarańczowe kostki dla pozycji docelowej. Operator przesuwa sondę, aż kształty na siebie zachodzą i stają się zielone, co sygnalizuje prawidłowe ustawienie. Następnie AI przejmuje sterowanie, rozpoznaje narządy i automatycznie zapamiętuje obraz ultrasonograficzny.

Podczas wizyty Sophie Adenot w CNES w Tuluzie prezentowano EchoFinder-2.

Crew-12 będą pierwszymi astronautami, którzy przetestują EchoFinder-2 na pokładzie modułu Columbus na ISS. Astronautka ESA Sophie Adenot będzie korzystać z systemu w trakcie misji ?psilon, pełniąc jednocześnie role zarówno badanego, jak i operatora.

EchoFinder-2 otwiera drogę do autonomicznej ultrasonografii z minimalnym szkoleniem i prostym sprzętem na potrzeby misji kosmicznych. Poza kosmosem technologia ta mogłaby także przynosić korzyści regionom na Ziemi, ograniczając zapotrzebowanie na wyspecjalizowaną wiedzę w zakresie badań ultrasonograficznych.

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś artykuł!

ESA

Opublikowano: 2026-08-27 08:20