NASA wybiera Centaur na nowy górny stopień SLS

NASA zdecydowała się na górny stopień Centaur, obecnie eksploatowany na rakiecie Vulcan firmy United Launch Alliance, do obsługi przyszłych startów Systemu Startu Kosmicznego.



NASA oświadczyła w dokumentacji przetargowej opublikowanej 6 marca, że Centaur V5 na rakiecie Vulcan to jedyna dostępna alternatywa dla Exploration Upper Stage (EUS), planowanego do użycia w startach SLS po Artemis 3.



Dokument przetargowy, formalnie zwany Uzasadnieniem wyboru dostawcy poza pełnym i otwartym postępowaniem, umożliwia NASA kontynuowanie umowy z jedynym dostawcą górnych stopni Centaur dla ULA na misje Artemis 4 i 5, z zabezpieczeniem na zaplanowany lot; koszty pozyskania tych stopni zostały zanonimizowane w tym zgłoszeniu.



27 lutego NASA poinformowała, że nie będzie rozwijać wersji Block 1B SLS, która miała rozpocząć loty Artemis 3 i zastąpić EUS, zamiast ICPS ? napędu używanego w wersji Block 1. ICPS był używany w Artemis 1 (2022) i będzie towarzyszył Artemis 2 i 3.



Podczas ogłoszenia NASA zapowiedziała zbliżenie SLS do wersji "blisko Block 1" dla misji po Artemis 3. Ponieważ ICPS, także zbudowany przez ULA, opiera się na drugim stopniu Delta IV, którego linia produkcyjna została wycofana, nie można po prostu nabyć dodatkowych ICPS.



Jednak wówczas jasne stało się, że dla NASA jedyną realną alternatywą pozostaje Centaur. Ten stopień wykazuje pewne podobieństwa konstrukcyjne do ICPS, w tym użycie silników RL10 zasilanych LH2/LOX. Niewiele innych górnych stopni ma podobną wydajność i paliwo jak Centaur.



"Takie podejście wykorzystuje obecną infrastrukturę wsparcia i przy relatywnie niewielkich modyfikacjach umożliwi użycie istniejącego górnego stopnia ULA," stwierdza dokument NASA. "Wszystkie inne opcje nie spełniają wymagań dotyczących wydajności, wymagałyby znacznych modyfikacji sprzętu w fazie rozwoju lub stworzenia nowego sprzętu, który obecnie nie istnieje."



Dokument ujawnia, że jedyną inną opcją, którą rozważano, był górny stopień New Glenn od Blue Origin, napędzany BE-3U LH2/LOX.



Analiza stwierdziła, że "tylko Centaur może spełnić wymogi rządu przy niewielkich modyfikacjach," podczas gdy New Glenn "wymagałby znaczących zmian."



NASA doszła do wniosku, że New Glenn, mający za sobą tylko dwie misje, "nadal pozostaje w fazie wczesnego rozwoju," podczas gdy Centaury mają długą historię użytkowania. Dostosowanie New Glenn do SLS wymagałoby modyfikacji zarówno samego stopnia, jak i infrastruktury naziemnej, a także potencjalnego skrócenia stopnia, by SLS przeszedł przez bramę VAB.



"Pełnoskalowe testy i ponowna kwalifikacja doprowadziłyby do nieakceptowalnych opóźnień harmonogramu i dodatkowego ryzyka kosztów dla Programu SLS," stwierdza dokument w kontekście użycia stopnia New Glenn.



Dokument nie precyzuje, jakie drobne modyfikacje byłyby potrzebne, aby Centaur dopasować do SLS, ale podkreśla znajomość programu SLS przez ULA oraz wspólne elementy sprzętu między ICPS a Centaurem.



"Ustanowiona infrastruktura, zasoby, historia lotów, istniejąca integracja między programami i certyfikacja lotu górnego stopnia Centaur przez ULA tworzą obecnie jedyną realną opcję dla rządu do realizacji celów Artemis, przy jednoczesnym zachowaniu celów programowych agencji," stwierdza NASA w zgłoszeniu.



Na mocy obowiązującego prawa NASA nadal musi opracować Block 1B SLS z EUS. Jednak ustawa upoważniająca NASA, zatwierdzona 4 marca przez Komisję Handlu Senatu, umożliwi NASA zastąpienie EUS alternatywnym górnym stopniem, jeśli NASA uzna, że EUS "prawdopodobnie nie zdoła zrealizować celów misji Artemis."

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś artykuł! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Opublikowano: 2026-03-07 11:20

Zobacz satelitę