Baza księżycowa czy gospodarka księżycowa?
Wyrażamy uznanie dla koncepcji bazy księżycowej zaprezentowanej przez administratora NASA, Jareda Isaacmana, 24 marca. Wniesienie tego elementu do planu misji po długim oczekiwaniu jest znaczące. Brakuje w tej architekturze perspektywy gospodarczego, długoterminowego rozwoju Księżyca. To może być poważna utracona okazja, jeśli NASA nie poświęci równie intensywnych starań, by wspierać komercyjny rozwój Księżyca.
Jesteśmy niezwykle zadowoleni z zaangażowania NASA w budowę solidnej obecności człowieka na Księżycu w nadchodzących latach. To świeża i pożądana informacja dla tych, którzy od dawna krytykowali brak jasności w planach po symbolicznej fazie postawienia flag i zostawienia śladów stóp podczas finałowego załogowego lądowania.
Instytut Beyond Earth od dawna apelował o tak odważny krok. Składamy serdeczne gratulacje NASA, Isaacmanowi i całej administracji za podjęcie kluczowego kroku w kierunku stałej ludzkiej obecności poza Ziemią.
Ponadto zespół Isaacmana przedstawił szczegółowy scenariusz rozwoju bazy oraz powiązanej infrastruktury. Dokument NASA dotyczący bazy przewiduje do 2036 roku cztery-pięć habitatów na powierzchni (niekoniecznie mieszanych), liczne rovery, źródła energii jądrowej i słonecznej, możliwości łączności i orientacji, liczne systemy lądowania, zdolność zwrotu próbek oraz możliwość wykorzystania zasobów na miejscu, w tym druk 3D.
Co zaskakujące, Isaacman stwierdził, że program bazy zmieści się w obecnym budżecie NASA. Wciąż mamy w pamięci, jak dwoje prezydentów Bush obiecywali ambitne plany ludzkiej eksploracji Księżyca i Marsa, nawiązujące do wyzwania Apolla JFK, by ich kosmiczne wizje zostały zduszone przez publiczną krytykę.
Plan zakłada finansowanie bazy głównie z przesunięcia środków z programu Lunar Gateway na lądowanie i rozwój samej bazy. W związku z przestawieniem priorytetów agencji, Isaacman może spotkać sprzeciw polityczny zarówno wewnątrz, jak i poza nią. Jego umiejętność manewrowania polityką przejścia może ostatecznie stanowić miarę jego sukcesu.
Najbardziej niepokoi nas to, że projekt Isaacmana nie uwzględnia prywatnych firm poza funkcją dostawców. Plan jawi się jako klasyczny, rynkowy kontrakt NASA. Choć spodziewamy się, że Isaacman nie zaakceptuje tradycyjnych, kosztowych rozliczeń z przeszłości, brakuje tu miejsc na partnerstwa publiczno-prywatne, poza rozszerzeniem programu CLPS, powstałego jako PPP.
Nie znalazły się żadne ambitne deklaracje dotyczące komercyjnego potencjału Księżyca, które uzasadniałyby tak szerokie zaangażowanie. Zamiast tego Isaacman powołał się wyłącznie na rywalizację z Chinami.
Z tych powodów sugerujemy, by NASA formalnie uznała rozwój gospodararki księżycowej za równoprawny cel misji obok nauki i bezpieczeństwa narodowego, a także aby ukształtować kontrakty na powierzchni Księżyca tak, aby prywatni operatorzy mogli świadczyć usługi klientom spoza NASA. Proponujemy także powołanie Grupy Roboczej ds. Rozwoju Gospodarki Księżycowej - przewodniczącej z Departamentu Handlu i wiceprzewodniczącej z NASA - by aktywnie sygnalizować, koordynować i przyciągać prywatne inwestycje w całym procesie budowy bazy. Grupa ta wypracuje zasady kontaktów rządowych z prywatnym sektorem w zakresie zasobów księżycowych i prac nad nowymi obiektami, gdy zajdzie potrzeba. Taki model zarządzania powinien opierać się na międzynarodowej współpracy, także z Chinami. To nie są czcze marzenia. To decyzje organizacyjne, które zadecydują o trwałości przedsięwzięcia.
Z pewnością w najbliższych latach NASA powinna skupić się na praktyczności, pozostawiając elastyczność operacyjną do prowadzenia badań naukowych, eksploracji i rozwoju technologii na Księżycu, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo i efektywność załóg. Uważamy, że ta logika wpływa także na przemyślenie programu Commercial LEO Destination. NASA potrzebuje czasu na rozstawienie podstawowej infrastruktury i logistyki. W tym okresie nie ma przeszkód, by prywatni gracze współpracowali z NASA nad dopracowywaniem modeli biznesowych i wykorzystywaniem księżycowych możliwości, gdy nadejdzie odpowiedni moment. To ich zadanie, nie agencji.
Nie chcemy, aby NASA promowała konkretne projekty kosmiczne z góry. Niemniej agencja powinna komunikować komercyjne możliwości w całym okresie przygotowania bazy i być gotowa wesprzeć każdego rzetelnego uczestnika posiadającego pomysły. Isaacman deklaruje chęć udziału szerokiego spektrum stron ? i prawdopodobnie tak jest ? ale czy jest otwarty na propozycje służące NASA i jednocześnie obsługujące podmioty spoza NASA?
Nawet podczas wdrażania planu bazy księżycowej priorytetem powinny być interesy i możliwości sektora prywatnego. W przeciwnym razie Isaacman mógłby sprowadzić NASA do roli sponsora dla państwowych dostawców, skupionych na kolejnym kontrakcie zamiast na tworzeniu trwałego fundamentu gospodarczego.
W kontekście publicznego prezentowania planu bazy zachęcamy NASA do podkreślenia ekonomicznego potencjału dostępu do księżycowych zasobów. NASA musi pokazać, że oczekuje czasu, gdy sektor prywatny przejmie własność i będzie nadal rozwijać zdolności dla długoterminowej, trwałej gospodarki.
Celem samej bazy nie jest samo istnienie obiektu, lecz umożliwienie stworzenia zrównoważonej i rosnącej gospodarki księżycowej.
Steve Wolfe kieruje Beyond Earth Institute jako prezes i współzałożyciel, a Courtney Stadd pełni funkcję wiceprezesa wykonawczego tej instytucji.
SpaceNews deklaruje, że publikuje różnorodne punkty widzenia ze społeczności. Niezależnie od tego, czy jesteś naukowcem, menedżerem, inżynierem, czy zatroskanym obywatelem kosmosu, prześlij swoje tezy i opinie na opinion (at) spacenews.com, by rozważyć ich publikację online lub w kolejnym numerze. Jeśli masz materiał do zgłoszenia, zapoznaj się z niektórymi tekstami opinii oraz zasadami zgłoszeń, aby wiedzieć, czego szukamy. Te komentarze wyrażone w artykułach opinii odzwierciedlają jedynie poglądy autorów, niekoniecznie ich pracodawców ani afiliacji zawodowych.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś artykuł! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
